Tworzenie się LGD w Polsce było zjawiskiem zupełnie pionierskim

Oprócz przykładów lokalnych grup działania (LGD) funkcjonujących w Europie Zachodniej nie mieliśmy żadnych wzorców czy odniesień do podobnych instytucji działających w kraju – wspomina Witold Łacny prezes zarządu Lokalnej Grupy Działania „Zielony Wierzchołek Śląska”.

k10rt 244947 941235

Jak doszło do powstania LGD w Kłobucku?

 Lokalna Grupa Działania „Zielony Wierzchołek Śląska” powstała z pomocą programu „Leader”. Jest to europejski program wspierania rozwoju wsi, w którym oddolne inicjatywy lokalne są realizowane, we współpracy z samorządami województw, dzięki dofinansowaniu ze środków z Unii Europejskiej. „Leader” funkcjonuje w krajach „starej” Unii na obszarach wiejskich od 1991 r. W Polsce początki programu wiążą się ściśle z momentem nastania członkostwa Polski w UE. LGD „Zielony Wierzchołek Śląska” powstała w 2006 r. w ramach Schematu I Pilotażowego Programu Leader+ PROW 2004-2006. 26 lutego 2006 r. została zarejestrowana jako stowarzyszenie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dalsza droga wyglądała następująco

• 8 lutego 2007 r. w ramach Schematu II Pilotażowego Programu Leader+ została podpisana z FAPA umowa na realizację projektu pn. „Rozwój i promocja Zielonego Wierzchołka Śląska w oparciu o lokalne produkty oraz zasoby naturalne i kulturowe”. Projekt realizowany był do kwietnia 2008 r.;

• drugie półrocze 2008 r. to czas prac związanych z przygotowaniem lokalnej strategii rozwoju – dokumentu niezbędnego do ubiegania się od dofinansowanie działań podejmowanych poprzez społeczność lokalną w ciągu najbliższych pięciu lat;

• w grudniu 2008 r. opracowana Lokalna Strategia Rozwoju dla obszaru „Zielonego Wierzchołka Śląska” została przyjęta przez Walne Zebranie członków;

• 22 maja 2009 r. w Urzędzie Marszałkowskim w Katowicach przedstawiciele zarządu LGD podpisali umowę o warunkach i sposobie realizacji Lokalnej Strategii Rozwoju, która realizowana była w latach 2009-2015, a w maju 2015 r. umowę na lata 2014-2020.

LGD „Zielony Wierzchołek Śląska” działa na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, z uwzględnieniem ochrony oraz promocji środowiska naturalnego, krajobrazu i zasobów historyczno- -kulturowych, rozwoju turystyki oraz popularyzacji i rozwoju produkcji wyrobów regionalnych. Głównymi celami statutowymi stowarzyszenia są: działanie na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a w szczególności opracowanie Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR) na terenie działania LGD, podejmowanie i wspieranie działań na rzecz realizacji tej strategii, promocja obszarów wiejskich położonych na obszarze LGD, mobilizowanie ludności do udziału w procesie rozwoju obszarów wiejskich, upowszechnianie i wymiana informacji o inicjatywach związanych z aktywizacją ludności na obszarach wiejskich. 

Co było najtrudniejsze w zorganizowaniu LGD?

Jak wspomniałem, program „Leader” w Europie działa od 1991 r. W Polsce pierwsze grupy zawiązały się w 2006 r. Oprócz przykładów LGD funkcjonujących w Europie Zachodniej nie mieliśmy żadnych wzorców czy odniesień do podobnych instytucji działających w kraju. Tworzenie się LGD w Polsce było zjawiskiem zupełnie pionierskim. Należy pamiętać, że lokalne grupy działania funkcjonują jako stowarzyszenia specjalne, tzw. trójsektorowe. Polega to na tym że członkowie LGD muszą rekrutować się z trzech sektorów: publicznego, społecznego i gospodarczego. Pierwszą trudnością było pogodzenie interesów tych grup, które przecież miały tworzyć jeden organizm. Efektem współpracy sektorów tworzących LGD było opracowanie w 2009 r. Lokalnej Strategii Rozwoju, która na podstawie solidnej diagnozy wskazywała główne kierunki rozwoju obszaru „Zielonego Wierzchołka Śląska”.

Był to pierwszy taki dokument na naszym obszarze, a także z pewnością w wielu podobnych miejscach w kraju. Strategia wskazywała miejsca, które wymagają zdecydowanej interwencji. Były to kwestie wykluczenia społecznego, sposobu działania organizacji pozarządowych, bezrobocia, kondycji i kierunków rozwoju przedsiębiorstw, stanu infrastruktury publicznej czy wreszcie zdefiniowania lokalnych zasobów, które uczyniłyby obszar LGD miejscem atrakcyjnym turystycznie i rozwiniętym gospodarczo. Na tej podstawie powstała strategia, dzięki której obszar LGD otrzymał pomoc finansową w wysokości 12 mln zł. Środki te zostały rozdysponowane w konkursach na dofinansowanie projektów dla organizacji pozarządowych, przedsiębiorców czy też jednostek samorządu terytorialnego. Można więc powiedzieć, że problemy, z którymi nasza organizacja zetknęła się na początku, zostały przekute w sukces. 

 

k10rt 746071 101246

Kim są członkowie grupy? Czym się zajmują?

Na dzień dzisiejszy LGD „Zielony Wierzchołek Śląska” zrzesza ok. 200 członków. Sektor publiczny reprezentują gminy: Blachownia, Kłobuck, Krzepice, Lipie, Opatów, Panki, Popów, Przystajń, Wręczyca Wielka oraz Starostwo Powiatowe w Kłobucku. Pozostali członkowie to organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy oraz mieszkańcy obszaru LGD. Wśród organizacji pozarządowych mamy KGW, OSP, organizacje senioralne, stowarzyszenia działające na rzecz popularyzacji kultury, przyrody i historii swoich małych ojczyzn. Przedsiębiorcy reprezentują bardzo różne branże. Od usług rzemieślniczych, poprzez branżę turystyczną, aż po przemysł precyzyjny. 

Jakie obecnie są główne aktywności grupy? Jakie plany i cele stawiacie sobie na najbliższą przyszłość?

W obecnej chwili naszym głównym celem jest dokończenie realizacji bieżącej strategii na lata 2014-2020. Większość naszych sił i środków skupiamy na tej aktywności. Jesteśmy świeżo po podpisaniu aneksu zwiększającego środki przewidziane w strategii na lata 2014-2020. Planujemy w najbliższym czasie ogłosić nabory wniosków o przyznanie pomocy na podejmowanie działalności gospodarczej, rozwój działalności oraz projekty infrastrukturalne dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresierozwoju infrastruktury turystycznej oraz kulturalnej. W roku 2022 planujemy również realizację projektu współpracy „Trasa”, którego efektem ma być stworzenie sieci szlaków rowerowych wraz z infrastrukturą na terenie lokalnych grup działania „Zielony Wierzchołek Śląska”, „Razem na Wyżyny”, „Leśna Kraina Górnego Śląska”, „Bractwo Kuźnic”, „Brynica to nie granica”. W 2014 r. dzięki podobnemu projektowi współpracy stworzyliśmy Liswarciański Szlak Rowerowy, który biegnie m.in. wzdłuż rzeki Liswarty. Z roku na roku szlak cieszy się coraz większym zainteresowaniem turystów, co jest dla nas inspiracją do dalszego inwestowania w rozwój infrastruktury sprzyjającej turystyce rowerowej. Uważam zresztą, że na naszym obszarze mamy świetne warunki przyrodnicze, jak również kulturowe do uprawiania tego typu turystyki. W 2021 r. planujemy również rozpocząć przygotowania do realizacji okresu programowania na lata 2022-2027. Nowy okres programowania to nowa strategia, a za tym idzie kolejna diagnoza obszaru LGD oraz zaangażowanie społeczności lokalnej w tworzenie strategii. Czeka nas więc dużo pracy. 

Jak wygląda sytuacja członków w związku z pandemią?

Sytuacja związana z pandemią dotknęła chyba wszystkie dziedziny życia. Z perspektywy naszej organizacji jest to bardzo zauważalne. Przede wszystkim pandemia w rok popsuła to, co wszyscy mozolnie budowaliśmy przez ostatnie 30 lat. Społeczeństwo obywatelskie. Roczny okres zamknięcia skutecznie zniechęcił mieszkańców do aktywnego udziału w działalności społecznej. Pozostały jednostki, które na swoich barkach dźwigają ciężar funkcjonowania swoich organizacji i chociaż widać pozytywne symptomy powrotu do dawnej aktywności, to jednak poziom zaangażowania sprzed pandemii jest ciągle nieosiągalny. Najsilniej wpływ COVID-19 widać w niektórych branżach gospodarczych na naszym terenie. Objawia się to głównie w mnóstwie próśb dotyczących np. obniżenia wskaźników zatrudnienia w ramach operacji realizowanych z dofinansowaniem udzielonym za pośrednictwem LGD. Zarazem jednak ogłaszane przez nas konkursy, jak również te planowane obecnie, cieszą się dużym zainteresowaniem przedsiębiorców. I należy to uznać za bardzo optymistyczny sygnał.

Rozmawiał Zbigniew Adamów-Bielkowicz


Wydanie: 10/2021, WYWIAD
W najnowszym wydaniu
 




Strefa prenumeratora
ARCHIWUM ONLINE RYNKU TURYSTYCZNEGO:
Login:
Hasło:
Zapomniałem hasło


E-tygodnik
Bądź na bieżąco
Jeżeli chcesz otrzymywać w każdy poniedziałek przegląd najważniejszych informacji branżowych, zapisz się do listy subskrybentów.



Jeżeli chcesz wypisać się z listy odbiorców newslettera, wpisz adres e-mailowy i kliknij "rezygnuję".
Twój e-mail